Nứt sàn bê tông là hiện tượng xuất hiện các khe nứt trên bề mặt sàn bê tông sau khi thi công, có thể xảy ra ngay sau khi đổ bê tông hoặc sau một thời gian sử dụng. Các vết nứt có thể nhỏ li ti hoặc lớn rõ rệt, làm ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ, khả năng chống thấm và độ bền công trình.
Nguyên nhân gây nứt sàn bê tông do đâu?
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng nứt sàn bê tông, nhưng phần lớn đến từ quá trình thi công và bảo dưỡng công trình sau khi đổ bê tông hoàn thiện, có thể là những nguyên nhân cụ thể như:
a. Nguyên nhân trong quá trình thi công
- Tỷ lệ nước – xi măng không hợp lý: Pha trộn quá nhiều nước khiến bê tông co ngót nhiều khi khô, dễ nứt.
- Không bảo dưỡng đúng cách: Thiếu nước trong giai đoạn đông kết khiến bê tông mất nước nhanh, sinh ra nứt do co ngót nhựa hoặc co ngót khô.
- Đổ bê tông khi nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp: Làm tăng nguy cơ nứt do co giãn nhiệt.
- Đổ bê tông khối lớn nhưng không chia mạch ngắt hoặc không dùng lớp đệm ngăn co giãn.
- Không bố trí thép đúng thiết kế: Thép đặt không đều hoặc thiếu khiến sàn không đủ khả năng chống lại lực căng.
≫ Bạn cần biết: Đổ bê tông đúng kỹ thuật – Những lưu ý không thể bỏ qua
d. Lún nền móng không đều
Khi phần móng của công trình bị lún không đều, nghĩa là có khu vực lún nhiều, khu vực lún ít (do nền đất yếu, thi công móng nông, tải trọng tập trung không được phân bố đều…), sẽ tạo ra lực kéo căng hoặc lực uốn bất thường trong bản sàn phía trên. Hậu quả là sàn bê tông bị nứt xé, thường theo đường chéo hoặc cắt ngang bản sàn. Dạng nứt này rất nguy hiểm vì nó có thể lan rộng, ảnh hưởng toàn bộ kết cấu và khả năng sử dụng công trình.
b. Nguyên nhân từ vật liệu
- Chất lượng vật liệu kém: Xi măng không đạt chuẩn, cát nhiễm mặn, đá bẩn… đều ảnh hưởng đến cường độ bê tông.
- Cốt liệu không đồng nhất: Dẫn đến phân tầng, kết cấu bê tông không đồng đều, dễ hình thành khe nứt.
c. Nguyên nhân từ tác động môi trường và tải trọng
- Tải trọng vượt thiết kế: Khi sử dụng công trình vượt quá khả năng chịu lực, sàn sẽ xuất hiện vết nứt do quá tải.
- Nền móng lún không đều: Gây ra các vết nứt dạng chân chim, rạn chân rết.
- Thay đổi nhiệt độ đột ngột: Dãn nở nhiệt làm bê tông co giãn, gây nứt nếu không có khe co giãn.
≫ Xem thêm: Bảo dưỡng bê tông sau khi đổ sàn CHUẨN nhất
Các dạng nứt sàn bê tông phổ biến và hay gặp phải
- Nứt chân chim (nứt lưới): Xuất hiện sớm trên bề mặt do co ngót nhựa.
- Nứt do co ngót khô: Xảy ra sau vài ngày, vết nứt nhỏ nhưng có thể lan rộng.
- Nứt do nhiệt thủy hóa: Xảy ra với khối bê tông lớn trong quá trình đông cứng.
- Nứt kết cấu (nứt dài theo phương chịu lực): Do sai thiết kế hoặc thi công thép không đúng.
- Nứt tại mạch ngừng thi công: Gặp khi thi công không liên tục đúng kỹ thuật.
Nứt sàn bê tông có nguy hiểm không?
Tất nhiên, câu trả lời là CÓ. Trong trường hợp nhẹ, Những vết nứt chân chim, vết rạn trên bề mặt sàn làm công trình mất đi vẻ hoàn thiện. Nếu để lâu không xử lý, bụi bẩn, rêu mốc có thể bám vào, làm sàn xuống cấp nhanh chóng và ảnh hưởng đến cảm giác sử dụng, nhất là trong các công trình dân dụng, văn phòng, bệnh viện hoặc khách sạn.
Các vết nứt lớn, ăn sâu hoặc phát triển theo phương chịu lực (dọc theo chiều dài sàn, theo hướng bố trí thép). Những vết nứt do lún nền, sai kết cấu hoặc quá tải thường phát triển âm thầm và có thể không lộ rõ ngay lập tức. Nhưng theo thời gian, mỗi lần rung động, thay đổi nhiệt độ, hoặc chịu thêm tải, chúng có thể lan rộng, gây suy yếu kết cấu, làm giảm đáng kể tuổi thọ của công trình.
Trong trường hợp xấu, nếu không kiểm tra và gia cố, công trình có thể gặp sự cố nghiêm trọng như sập sàn, sụp đổ một phần hoặc toàn bộ tầng.
Một số lưu ý để thi công sàn không bị nứt
- Thiết kế hợp lý và đúng tiêu chuẩn.
- Chọn vật liệu đạt chất lượng, đúng chủng loại.
- Kiểm soát nước – xi măng đúng tỷ lệ, không trộn thêm nước ngoài thiết kế.
- Bảo dưỡng đúng kỹ thuật: Giữ ẩm bề mặt bê tông liên tục trong ít nhất 7 ngày đầu.
- Bố trí khe co giãn hợp lý, nhất là với diện tích sàn lớn.
- Thi công bởi đội ngũ có chuyên môn, giám sát kỹ lưỡng.
Cách xử lý và khắc phục nứt sàn bê tông hiệu quả
Việc xử lý nứt sàn bê tông cần căn cứ vào loại vết nứt (nứt bề mặt hay nứt kết cấu), mức độ nghiêm trọng và nguyên nhân gây ra để lựa chọn phương pháp phù hợp. Dưới đây là các cách xử lý thông dụng, được chia theo từng tình huống cụ thể:
a. Trường hợp vết nứt nhỏ, nứt bề mặt, không ảnh hưởng kết cấu
Đây là loại vết nứt xuất hiện phổ biến nhất, thường là những vết nứt chân chim, nứt nhỏ li ti, có chiều rộng dưới 1mm và không xuyên suốt toàn bộ chiều dày của sàn. Những vết nứt này chủ yếu do hiện tượng co ngót nhựa, mất nước bề mặt hoặc giãn nở nhiệt nhẹ gây nên. Tuy không ảnh hưởng đến khả năng chịu lực, nhưng chúng có thể gây thấm nước, bám bụi, rêu mốc hoặc làm giảm thẩm mỹ công trình.
Để khắc phục, người ta thường sử dụng vữa sửa chữa gốc xi măng có độ kết dính cao hoặc keo epoxy chuyên dụng để trám vá. Trước khi thi công, bề mặt vết nứt cần được làm sạch, loại bỏ bụi bẩn và các tạp chất. Với những vết nứt gây thấm nước, có thể sử dụng thêm các vật liệu chống thấm gốc tinh thể hoặc gốc polyurethane để tạo lớp màng ngăn nước.
b. Trường hợp vết nứt sâu, ảnh hưởng đến khả năng chịu lực
Nếu vết nứt có chiều rộng lớn hơn 0,2 mm, kéo dài theo phương chịu lực hoặc xuyên suốt bản sàn, có khả năng ảnh hưởng đến kết cấu chịu lực của công trình, thì đây là dạng nứt kết cấu. Những vết nứt như vậy thường phát sinh do thi công sai thiết kế, bố trí cốt thép không hợp lý hoặc công trình chịu tải trọng vượt mức.
Trong trường hợp này, phương pháp xử lý phổ biến là bơm keo epoxy áp lực cao vào trong vết nứt. Keo epoxy sau khi đóng rắn sẽ tạo thành lớp liên kết có cường độ rất cao, giúp khôi phục khả năng chịu lực của kết cấu. Quá trình bơm thường được thực hiện bằng máy chuyên dụng, đảm bảo keo thấm sâu vào toàn bộ chiều dày của khe nứt.
Ngoài ra, nếu vết nứt gây suy giảm đáng kể đến độ an toàn, có thể cần đến các giải pháp gia cố như: dán sợi carbon (CFRP), bổ sung thép ngoài hoặc đổ lớp bê tông gia cường phía trên. Các phương pháp này giúp tăng khả năng chịu uốn, chịu cắt của bản sàn, đảm bảo công trình tiếp tục vận hành an toàn.
c. Trường hợp nứt quá nghiêm trọng, không thể khắc phục cục bộ
Với những công trình mà sàn bê tông xuất hiện nhiều vết nứt lớn, sâu và lan rộng – đặc biệt là trong các công trình bị lún nền không đều, thi công sai toàn diện, hoặc sử dụng vật liệu quá kém chất lượng – khi đó, việc xử lý cục bộ không còn hiệu quả. Lúc này, phương án khả thi nhất là tháo dỡ toàn bộ phần sàn bị hư hỏng và thi công lại từ đầu, đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật, từ khâu thiết kế đến chọn vật liệu, trộn bê tông, đổ bê tông và bảo dưỡng sau đổ.
Tuy đây là biện pháp tốn kém nhất, nhưng lại là giải pháp duy nhất nếu công trình tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, sập đổ hoặc không thể sửa chữa hiệu quả bằng các biện pháp đơn lẻ.
Nứt sàn bê tông là hiện tượng phổ biến nhưng hoàn toàn có thể phòng tránh và khắc phục nếu được thiết kế, thi công và bảo dưỡng đúng kỹ thuật. Việc xử lý sớm sẽ giúp đảm bảo tuổi thọ và an toàn cho công trình, đồng thời tiết kiệm chi phí sửa chữa về lâu dài.
