Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu của ngành xây dựng. Sau nhiều năm triển khai theo lộ trình, việc áp dụng Mô hình thông tin công trình (Building Information Modeling – BIM) đã có bước tiến quan trọng khi được quy định trong Nghị định 217/2026/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành một số nội dung của Luật Xây dựng.
Đây không chỉ là sự thay đổi về công nghệ, mà còn là sự thay đổi trong phương thức quản lý, thiết kế và triển khai dự án xây dựng.
BIM được quy định như thế nào trong Nghị định 217/2026/NĐ-CP?
Theo Điều 8 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, đối với công trình xây dựng mới từ cấp II trở lên, việc áp dụng BIM được thực hiện ngay từ giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.
Tuy nhiên, Nghị định cũng quy định một số trường hợp đặc thù mà người quyết định đầu tư có thể xem xét quyết định không áp dụng BIM, chẳng hạn như công trình theo tuyến, dự án tại khu vực có điều kiện đặc thù hoặc dự án có yêu cầu bảo đảm bí mật nhà nước.
Như vậy, có thể thấy tinh thần của Nghị định là mở rộng phạm vi áp dụng BIM đối với các công trình quy mô lớn, đồng thời vẫn bảo đảm tính linh hoạt đối với các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật.
>> Bạn cần biết: BIM là gì?
Vì sao BIM được quan tâm?
Trong nhiều năm qua, BIM đã được nhiều quốc gia xem là nền tảng của quá trình chuyển đổi số ngành xây dựng. Khác với cách hiểu đơn thuần là một mô hình 3D, BIM là phương pháp quản lý thông tin công trình xuyên suốt vòng đời dự án.
Khi được triển khai đúng quy trình, BIM giúp:
- Đồng bộ dữ liệu giữa kiến trúc, kết cấu và hệ thống cơ điện (MEP).
- Phát hiện sớm các xung đột kỹ thuật trước khi thi công.
- Quản lý khối lượng và chi phí chính xác hơn.
- Hỗ trợ lập tiến độ thi công (4D), quản lý chi phí (5D) và quản lý vận hành công trình.
- Giảm sai sót, hạn chế phát sinh trong quá trình thi công.
Điều quan trọng cần hiểu là BIM không phải là một phần mềm, mà là một phương pháp quản lý thông tin, trong đó phần mềm chỉ là công cụ để triển khai.
Quy định mới sẽ tác động như thế nào đến doanh nghiệp?
Việc áp dụng BIM từ giai đoạn chuẩn bị dự án đồng nghĩa với việc các bên tham gia cần thay đổi cách thức phối hợp ngay từ đầu.
Đối với chủ đầu tư, BIM giúp nâng cao chất lượng quản lý dự án và kiểm soát thông tin xuyên suốt quá trình đầu tư xây dựng.
Đối với đơn vị tư vấn thiết kế, việc xây dựng mô hình thông tin ngay từ đầu giúp hạn chế sai khác giữa các bộ môn, đồng thời nâng cao chất lượng hồ sơ.
Đối với nhà thầu thi công, mô hình BIM là cơ sở để lập kế hoạch thi công, kiểm soát khối lượng và xử lý các xung đột kỹ thuật trước khi triển khai ngoài hiện trường.
Có thể nói, yêu cầu mới không chỉ đặt ra đối với một đơn vị riêng lẻ mà đòi hỏi sự phối hợp của toàn bộ các bên tham gia dự án.
>> Tài liệu: 217-ndcp.signed.pdf
Vai trò của các giải pháp kết cấu trong môi trường BIM
Việc áp dụng BIM không phụ thuộc vào việc công trình sử dụng loại kết cấu nào. Tuy nhiên, mỗi giải pháp kết cấu sẽ có mức độ thuận lợi khác nhau khi triển khai trên mô hình số.
Đối với sàn phẳng VRO, quá trình thiết kế được thực hiện trên nền tảng mô hình hóa số, giúp dữ liệu kết cấu có thể phối hợp với các bộ môn kiến trúc và MEP trong quy trình BIM.
Bên cạnh đó, đặc điểm của sàn phẳng là giảm hoặc loại bỏ hệ dầm truyền thống, tạo không gian kỹ thuật thông thoáng hơn. Điều này mang lại một số lợi thế trong quá trình phối hợp mô hình BIM:
- Giảm các vị trí giao cắt giữa kết cấu và hệ thống MEP.
- Thuận lợi hơn cho công tác kiểm tra va chạm (Clash Detection).
- Mô hình kết cấu trực quan, dễ kiểm soát.
- Hỗ trợ bóc tách khối lượng và quản lý thay đổi trong quá trình thiết kế.
Những lợi ích trên xuất phát từ đặc điểm kỹ thuật của giải pháp kết cấu và khả năng phối hợp trong môi trường BIM, không đồng nghĩa với việc BIM yêu cầu phải sử dụng sàn phẳng hoặc bất kỳ loại kết cấu cụ thể nào.
Doanh nghiệp nên chuẩn bị từ hôm nay
Việc mở rộng phạm vi áp dụng BIM theo Nghị định 217/2026/NĐ-CP là tín hiệu cho thấy ngành xây dựng đang chuyển mạnh sang phương thức quản lý dự án dựa trên dữ liệu số.
Để đáp ứng yêu cầu này, các doanh nghiệp cần từng bước:
- Chuẩn hóa quy trình triển khai BIM.
- Đào tạo đội ngũ kỹ sư và cán bộ quản lý.
- Xây dựng thư viện dữ liệu và mô hình số.
- Lựa chọn các giải pháp thiết kế và kết cấu có khả năng phối hợp hiệu quả trong môi trường BIM.
- Tăng cường phối hợp giữa chủ đầu tư, tư vấn và nhà thầu ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.
Nghị định 217/2026/NĐ-CP không đơn thuần là một quy định mới về BIM, mà còn thể hiện định hướng thúc đẩy chuyển đổi số trong ngành xây dựng Việt Nam.
Đối với các doanh nghiệp tư vấn, thiết kế và thi công, đây là thời điểm cần đầu tư vào quy trình, nhân lực và công nghệ để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các dự án. Đồng thời, việc lựa chọn những giải pháp kết cấu có khả năng tích hợp tốt với quy trình BIM, như sàn phẳng VRO, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp thiết kế, chất lượng hồ sơ và năng lực quản lý dự án trong bối cảnh ngành xây dựng đang chuyển đổi theo hướng số hóa.
